[ المقدمات ] [ مقدمه ] بسمه‌تعالى كتاب تشريح بدن الانسان ومولف آن پيش از اين از أبو سهل مسيحي ( أبو سهل عيسى بن إبراهيم ( يا يحيى ) المسيحي الجرجاني ) متوفى به سال 401 هجرى كتاب يك‌صد گفتار در پزشكى يا الماه في الطب را در سلسله انتشارات مؤسسه مطالعات تاريخ پزشكى ، طب اسلامى ومكمل منتشر كرده‌ايم وبمناسبت موضوع ضمن ارائه شرح حال مختصرى از وى به ذكر مؤلفات أو ونوآوريهاى پزشكى أو پرداخته‌ايم ( شماره نشر 47 متفرقة - 1384 ) اينك همزمان با انتشار كتاب تشريح بدن الانسان از اين دانشمند ذكر چند نكته خالى از فايده نيست . يكى از اينكه در فضاى جامعه اسلامى ، صاحبان أديان مختلف ، آزادانه مىزيستند ومراحل كمال را طي مىكردند وخود نيز به سهم خود در رشد وشكوفائى طب دوران تمدن اسلامى نقش مىپذيرفتند از آن جمله همين أبو سهل مسيحي است . ديگر اينكه وى كه همزمان با ابن سينا ، أبو على مسكويه ، ابن خمار ، أبو نصر عراقي وأبو ريحان بيرونى در دربار خوارزمشاه مورد احترام واعزاز بود البتة آن‌گونه كه مورخين نوشته‌اند سلطان محمود غزنوى با اعزام حسن بن ميكال از خوارزمشاه فرستادن تعدادى از دانشمندان از جمله أبو سهل را به دربار شاه متعصب غزنوى خواستار مىگردد برخى از دانشمندان همچون أبو ريحان تحت فشار سلطان محمود ، به دربار شاه غزنوى مىروند اما أبو سهل وابن سينا فرار را بر قرار ترجيح مىدهند ودر همين مسير فرار اگرچه ابن سينا جان سالم بدر مىبرد اما أبو سهل در اثر گمشدن در بيابان وظاهرا تشنگى مفرط پس از 3 روز در سن 40 سالگى جان مىبازد . ديگر اينكه أبو سهل ظاهرا نخستين كسى است كه موضوع آغاز هضم غذا از دهان را به دليل آغشته شدن مواد غذايى به بزاق وهضم آنزيماتيك ناشى از آن مطرح نموده است ( در كتاب المأه في الطب صفحات 111 تا 114 اين موضوع قابل بررسى است وما نيز در ديباچه كتاب مذكور اين موضوع را متذكر شده‌ايم ) . اثر مهم ومعروف ديگر أبو سهل كتاب حاضر يا با نام ديگر « اظهار حكمه اللّه في خلق الانسان » است كه اينك به شمارگان محدود در دسترس محققين قرار مىگيرد . از أبو سهل كتب ورسائل ديگرى همچون كتاب في العلم الطبيعي ، كتاب الطب الكلى ، مقاله في الجدري ( آبله ) ، اختصار كتاب المجسطى ، كتاب تعبير الرؤيا ، كتاب في الوباء وكتاب في الباه ذكر شده است . /